Công ty Trung Quốc dùng ứng dụng thời tiết để thu thập dữ liệu người dùng

Công ty bảo mật di động tại Luân Đôn cho biết, một ứng dụng dự báo thời tiết của công ty công nghệ Trung Quốc từ lâu đã thu thập lượng lớn dữ liệu của người dùng điện thoại thông minh toàn cầu, và tự động đăng ký một số dịch vụ trả phí mà chưa được sự đồng ý của người dùng. 

Công ty Cổ phần Công nghệ Thông tin TCL tại Thâm Quyến Trung Quốc phát triển một phần mềm “Dự báo thời tiết – Rada chính xác thời tiết thế giới” (Weather Forecast—World Weather Accurate Radar), là một trong những ứng dụng được yêu thích nhất trên chợ ứng dụng Google Play. TCL sản xuất điện thoại thông minh Alcate, Blackberry và các sản phẩm tivi.

Nhật báo Phố Wall (The Wall Street Journal, WSJ) đưa tin, sau khi công thương mại và bảo mật di động Upstream Systems tại Luân Đôn điều tra đã phát hiện, máy chủ tại Trung Quốc của TCL thông qua ứng dụng dự báo thời tiết để thu thập lượng lớn dữ liệu của người dùng, trong đó có cả vị trí, địa chỉ email và số số IMEI điện thoại của người dùng.

Người phát ngôn của TCL chưa đưa ra trả lời liên quan đến kết quả cuộc điều tra này.

Theo dữ liệu của công ty Upstream Systems, ứng dụng dự báo thời tiết của TCL bí mật thông qua điện thoại thông minh giá rẻ Alcate do công ty này sản xuất để mua dịch vụ thực tế ảo (virtual-reality services), hơn 100 nghìn người dùng điện thoại Alcate tại các nước như Brazil, Malaysia và Nigeria bị ảnh hưởng.  Upstream Systems cho biết, nếu không ngăn chặn thành công hành động mua dịch vụ này, tổng số tiền mà người dùng bị mất có thể lên đến 1,5 triệu Đô la Mỹ.

Upstream Systems còn chỉ ra, tháng 11/2018, sau khi WSJ hỏi TCL về ứng dụng dự báo thời tiết này, TCL đã cập nhật ứng dụng này trên Google Play, đồng thời ngăn chặn tự ý mua dịch vụ trả phí thông qua điện thoại của người dùng. Tuy nhiên, việc thu thập thông tin người dùng vẫn chưa dừng lại.

Nhiều ứng dụng điện thoại thông minh được yêu thích đều thu thập các loại dữ liệu người dùng, ứng dụng dự báo thời tiết thông thường cần người dùng cung cấp vị trí để đưa ra dự báo thời tiết tại khu vực người dùng đang ở. Tuy nhiên, Michael Covington – Giám đốc sản phẩm chiến lược của Công ty An ninh di động Wandera tại San Francisco nói với WSJ rằng, ứng dụng dự báo thời tiết của TCL yêu cầu người dùng cung cấp dữ liệu trên mức bình thường, ví dụ như yêu cầu cung cấp số IMEI của điện thoại và địa chỉ thư điện tử.

“Tôi sẽ không cài ứng dụng này”, ông Michael Covington nói, “Khi loại ứng dụng thân thiện với người dùng này đang thu thập các thông tin nhận biết đặc biệt, điều này đúng là đáng để nghi ngờ về ý đồ thực sự của nó.”

Ông Dimitris Maniatis – Giám đốc công ty Upstream Systems nói, tất cả các hoạt động đều được chạy ngầm, người dùng không có cơ hội nhìn thấy bất cứ thông tin cảnh báo nào.

Wandera còn phát hiện, ứng dụng của TCL còn khiến người dùng hiểu nhầm rằng ấn một nút nào đó trong ứng dụng là có thể xóa bỏ bất cứ dữ liệu nào đã bị thu thập, và ấn một nút nào đó là có thể ngăn chặn việc thu thập trong tương lai. Tuy nhiên, thực tế thì ứng dụng này không hề có những chức năng này.

Thống kê của công ty phân tích ứng dụng di động App Annie cho thấy, tháng 12/2016, tức sau khi công ty TCL phát hành ứng dụng này, đến nay đã có hơn 10 triệu lượt tải, trở thành 5 ứng dụng dự báo thời tiết hàng đầu tại khoảng 30 quốc gia.

App Annie cho biết, năm 2018, ứng dụng dự báo thời tiết của TCL là một trong 6 phần mềm được yêu thích nhất tại Anh và Canada; năm 2017, nó là một trong 20 ứng dụng được yêu thích nhất tại Mỹ. Tại Brazil, Mexico và Philippines cũng rất được yêu thích.

Ứng dụng dự báo thời thiết của TCL được thiết kế riêng cho điện thoại thông minh sử dụng hệ điều hành Android, không có phiên bản cho hệ điều hành iOS của Apple.

Người phát ngôn của Google cho biết, công ty này không bình luận về các ứng dụng cá nhân.

Tháng 12 năm ngoái, chợ ứng dụng của Google đã tạm gỡ 2 ứng dụng của công ty Trung Quốc do có người cáo buộc 2 ứng dụng này có thể bị lợi dụng để quảng cáo lừa đảo.

Một số nhà phân tích cho biết, người dùng ở các thị trường mới nổi đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi thu thập dữ liệu, bởi vì thông thường họ là người dùng lần đầu tiên sử dụng điện thoại thông minh. Bên cạnh đó, quy định pháp luật về bảo vệ quyền riêng tư tại phần lớn các nước đang trong quá trình phát triển lại chưa được kiện toàn.

Huệ Anh